Zabieg przeznaczony jest dla diabetyków. Stanowi element profilaktyki stopy cukrzycowej, a także w przypadku regularnych wizyt umożliwia kontrolę stanu stóp i ewentualne wychwycenie niepokojących zmian, które mogą prowadzić do powstania owrzodzeń.

Obejmuje:

  •  fachowe skrócenie i oszlifowanie paznokci,
  •  usunięcie skórek,
  •  oczyszczenie wałów paznokciowych,
  •  usunięcie zrogowaceń – modzele, nagniotki,
  • zaopatrzenie paznokci z tendencją do wrastania.

Stopa cukrzycowa to „zakażenie, owrzodzenie i/lub destrukcja głębokich tkanek stopy spowodowane uszkodzeniem nerwów obwodowych lub naczyń stopy u chorego na cukrzycę, zlokalizowane poniżej kostki”.

Wyróżnia się trzy typy stopy cukrzycowej:

– neuropatyczy – 62 %

– naczyniowy – 13 %

– mieszany (cechy charakterystyczne dla neuropatii i niedokrwienia) – 25%

Stopa cukrzycowa neuropatyczna jest konsekwencją upośledzenia unerwienia stopy. Charakterystyczną cechą tego typu jest obniżona lub całkowita utrata czucia (bólu, temperatury i wibracji). Chory nie odczuwa bólu związanego z niewygodnym obuwiem czy obecnością ostrego przedmiotu w bucie.

Wyróżnia się 3 grupy czynników powodujących uszkodzenie skóry:

  •  czynniki termiczne (kąpiele w gorącej wodzie, stosowanie termoforów, poduszek elektrycznych),
  •  czynniki mechaniczne (niewłaściwe skracanie paznokci),
  •  chemiczne (silnie złuszczające maści, plastry na odciski).

Stopa cukrzycowa niedokrwienna spowodowana jest miażdżycą tętnic i tętniczek oraz zmianami stwardnieniowymi i zwyrodnieniowymi dużych naczyń krwionośnych. Do charakterystycznych cech stopy niedokrwiennej należą:

  • zimna, sucha, lśniąca, napięta i gładka skóra,
  •  zanik owłosienia,
  •  zanik podskórnej tkanki tłuszczowej,
  •  hiperkeratoza paznokci,
  •  brak tętna na tętnicy grzbietowej lub piszczelowej,
  •  nocne bóle spoczynkowe.

Nawet niewielkie uszkodzenie ciągłości skóry może być przyczyną trudno gojącego się owrzodzenia, a w najgorszym wypadku amputacji kończyny. Dodatkowym czynnikiem ryzyka są zmiany w konstrukcji stopy – postępująca neuropatia powoduje zanik receptorów nerwowych w mięśniach, a co za tym idzie zaburzenie budowy anatomicznej stopy i nieprawidłowe obciążenie struktur stopy. Swoistą cechą typu neuropatycznego ZSC jest sucha skóra oraz owrzodzenie otoczone modzelem tworzące się w miejscu największego ucisku.

Zadaniem podologa jest regularne usuwanie modzela u pacjentów z ZSC, gdyż oddziałuje on na stopę jak „kamień w bucie” – uciska głębiej położone tkanki i może być czynnikiem rozpoczynającym tworzenie się trudno gojącej się rany.

 Procedura przyjęcia pacjenta chorującego na cukrzycę jest następująca:

  •  szczegółowy wywiad podologiczny,
  •  sprawdzenie tętna na tętnicy grzbietowej stopy,
  • dokładna obserwacja stóp pacjenta z uwzględnieniem paznokci, przestrzeni międzypalcowych i podudzi,
  • przeprowadzenie zabiegu podologicznego z użyciem wyłącznie wysterylizowanych lub jednorazowych narzędzi,
  • zastosowanie indywidualnie dobranego preparatu pielęgnacyjnego,
  • szczegółowa edukacja pacjenta odnośnie właściwej pielęgnacji, profilaktyki stopy cukrzycowej, zaleceń dotyczących życia codziennego oraz uświadomienie o konsekwencjach nieodpowiedniej pielęgnacji stóp.